Showing posts with label विकिमिडिया. Show all posts
Showing posts with label विकिमिडिया. Show all posts

Friday, October 29, 2010

Wikipedia Meetupसाठी जिमी वॉल्स मुंबईत

इंटरनेटवरील माहितीवर कुणाचा एकाचा अधिकार असता कामा नये तसेच तो सर्वांना मोफत उपलब्ध झाले पहिजे या उद्देशाने सुरू झालेल्या विकिपीडिया या संकेतस्थळावर सक्रिय सहभाग घेणा-यांचा मुंबईतला तिसरा मेळावा रविवारी सोफिया महाविद्यालयात होणार आहे. या मेळाव्यासाठी विकीपीडियाचे संस्थापक जिमी वॉल्स हेदेखील येणार आहेत!

विकिपीडियाचा वापर करून न थांबता तेथील मजकूर समृद्ध करणारे आणि विकीपीडियाच्या अन्य उपक्रमांतही सहभाग घेणारे (विकिपीडियन्स आणि विकिमीडियन्स) मुंबईत अनेकजण आहेत. पण यापूर्वीच्या दोन बैठका वांद्रे आणि खारघर येथे झाल्या, तेव्हा वांद्रय़ात 13, आणि खारघरला अवघे 10जण आले! तिस-या मेळाव्याला जिमी वॉल्स येणार असल्याने 800 जण बसतील एवढ्या सभागृहात हा मेळावा होत आहे.

या भेटी दरम्यान चर्चा करण्यासाठी निश्चित असा कार्यक्रम ठरवलेला नाही. सहभागी होणा-यांनाही मतप्रदर्शनाची, व्यक्त होण्याची संधी मिळणार आहे. जिमी वॉल्स विकिपीडियाच्या विस्ताराबद्दल, तसेच प्रत्यक्षात विकिपीडियाचे काम कसे चालते. भारतातील इंटरनेट यूजर्स माहितीच्या या सर्वांत मोठ्या लिंकचा अद्याप पुरेसा वापर का करत नाहीत अशा मुद्दयांवरही बोलतील, अशी अपेक्षा आहे.

ब्रीच कँडीच्या सोफिया महाविद्यालयातील `सोफिया भवन हॉल'मध्ये सायंकाळी सहा वाजता होणा-या या मेळाव्यासाठी कोणतेही शुल्क नाही. `विकिपीडिया'चा ज्ञानमार्ग रुंद करू शकणारे सर्वजण येथे येऊ शकतात!



Saturday, April 10, 2010

विकिमीडियाची पोतडी


विकिमीडिया फाऊंडेशनच्या माध्यमातून वेगवेगळ्या प्रकारचे प्रकल्प राबवण्यात येतात. यात तुम्हाला सुप्रसिद्ध व्यक्तींची वचनं, भाषणं, सुविचार, म्हणी, छायाचित्रं, संगीत, व्हिडिओ याचबरोबर बातमी देण्यातही सहभागी होऊ शकतात. या प्रकल्पांची ही माहिती...

इंटरनेटच्या विश्वात जगभरातील 250हून अधिक भाषांतून अनेक विषयांवर माहिती मोफत उपलब्ध करणा-या विकिमीडिया फाऊंडेशनच्या विकिबुक्सविषयी माहिती आपण मागील लेखात घेतली होती, मात्र या फाऊंडेशनचे काम विकिपीडियापुरतेच मर्यादित नाही. इंटरनेटच्या माध्यमातून त्यांच्याद्वारे अनेक प्रकल्प राबवले जातात. विकिमीडिया फाऊंडेशनच्या माध्यमातून वेगवेगळ्या प्रकारचे प्रकल्प राबवण्यात येतात. यात तुम्हाला सुप्रसिद्ध व्यक्तींची वचनं, भाषणं, सुविचार, म्हणी तसंच विविध छायाचित्रं, संगीत, व्हिडिओ यांचा साठा उपलब्ध होणार आहे. शिवाय एखाद्या भाषेचं कसबही घरबसल्या आत्मसात करू शकाल. इतकंच नव्हे; तर एखादी बातमीदेखील तुम्हाला लिहिता येणार आहे. मात्र विकिमीडिया फाऊंडेशनच्या या सर्व प्रकल्पांमधील माहितीचा वापर करण्यासाठी काही अटी आणि नियमांचं पालन करावं लागेल. विषेशत: छायाचित्रं आणि व्हिडिओचा वापर करताना ही काळजी घ्यावी लागते.

विकिक्वोट्स अर्थात अवतरणे- विकिमीडिया फाऊंडेशनच्या विकिक्वोट्स या विभागात सुप्रसिद्ध व्यक्तींची वचनं, भाषणं, त्याच बरोबर सुविचार, म्हणी आणि वाक्प्रचार यांचा संग्रह आहे. अर्थात, विकिपीडियाप्रमाणेच याचे स्वरूप असून 50हून अधिक भाषांमध्ये ही माहिती उपलब्ध आहे. यातील सर्वाधिक मजकूर इंग्रजीमध्ये असला तरी त्याची मराठी आवृत्तीही उपलब्ध आहे. विकिकोटच्या मुख्य पानावर जाण्यासाठी पुढील संकेतस्थळावर क्लिक करा - http://en.wikiquote.org/wiki/Main_Page

विकिमीडिया कॉमॉन्स- इंटरनेटवर छायाचित्रं, व्हिडिओ, नकाशे, संगीत मोफत उपलब्ध असणा-या भरमसाट वेबसाइट्स आहेत. विकिकॉमॉन्सही एक त्यातलाच प्रकार असून जगातील प्रत्येक विषयानुसार त्याची छायाचित्रं आणि व्हिडिओ उपलब्ध असतील. विकिकॉमॉन्सवर जाण्यासाठी क्लिक करा- http://commons.wikimedia.org/wiki/Main_Page

विकिस्पेसिस अर्थात प्रजातिकोश- सृष्टीतील विविध प्रजातींची माहिती एकत्रित करण्यासाठी विकिस्पेसिस या प्रकल्पाची सुरुवात करण्यात आली आहे. यामध्ये प्राणी, वनस्पती, सूक्ष्मजंतू याविषयीची माहिती देण्यात आली आहे. माष प्रजातिकोशसाठी अद्याप मराठी आवृत्ती सुरू झालेली नाही. विकिस्पेसिसवर जाण्यासाठी क्लिक करा - http://species.wikimedia.org/wiki/Main_Page

विकिन्यूज- प्रसारमाध्यमं लोकांना बातम्या देण्याचं काम करतात. विकिमीडियाने विकिन्यूजच्या माध्यमातून प्रसारमाध्यमाला लोकांच्या स्वाधीन केलं आहे. विकिन्यूजमध्ये जगाच्या कानाकोप-यातील कोणतीही व्यक्ती बातम्या किंवा लेख लिहू शकते, मात्र यासाठी विकिन्यूजवर तुमची नोंदणी असणं आवश्यक आहे. यासाठी तुम्हाला http://en.wikinews.org/wiki/Main_Page या लिंकवर क्लिक करावं लागेल.

विकिविद्यापीठ- जागतिक पातळीवर मुक्त शिक्षणाची संधी निर्माण करण्याच्या हेतूने विकिमीडियाने या प्रकल्पाची सुरुवात केली आहे. अर्थात, विकीच्या अन्य प्रकल्पांच्या साहाय्यानेच विकिविद्यापीठाची वाटचाल सुरू झाली आहे. सध्या इंग्रजीसह अन्य अकरा भाषांमध्ये या विद्यापीठाची रचना करण्याचे काम सुरू आहे. यापैकी इंग्रजी विद्यापीठाच्या आवृत्तीमध्ये प्रथमिक शिक्षणापासून प्रत्येक विषयाची सोय केली आहे. विकिविद्यापीठाला भेट देण्यासाठी http://en.wikiversity.org/wiki/Wikiversity:Main_Page या लिंकवर क्लिक करावं लागेल.

विकिशब्दकोष- विविध भाषा आणि त्या भाषांमधील शब्द शिकण्यासाठी विकिशब्दकोष तयार करण्यात आला आहे. यामुळे तुम्हाला हवी ती भाषा घरबसल्या शिकता येणार आहे. http://en.wiktionary.org/wiki/Wiktionary:Main_Page

मेटा विकी- विकिमीडियाच्या वरील सर्व प्रकल्पाची व्याप्ती पाहता या सर्वामध्ये काही समन्वय असणे आवश्यक आहे. हा समन्वय साधण्याचं काम मेटा विकी ही वेबसाइट करते.

Friday, April 2, 2010

आता वाचा.. ‘विकिबुक्स’


विकिमिडिया फाउंडेशनच्यामाध्यमातूनविकिपिडियासारखेइतर अनेक प्रकल्पराबवले जातात. विकिपिडियासारखी रचना असलेल्याविकिमिडियाच्या आणखी एकावेगळ्या वेबसाइट अर्थातविकिबुक्सविषयी.. ‘ ‘

इंटरनेटवरील माहितीच्या मोठ्या पसा-यात एखाद्या विषयासंबंधी माहिती मिळवण्यासाठी सर्वात सोपा आणि सहज मार्ग म्हणजे विकिपिडिया. या वेबसाइटचा आपण नियमित वापर करत असतोच. प्रचंड माहितीचा स्रोत असणारी विकिपिडिया ही वेबसाइट एक भाग आहे, ‘विकिमिडियाचा. विकिमिडिया फाउंडेशनच्या माध्यमातून विकिपिडियासारखे इतर अनेक उपयुक्त प्रकल्प राबवले जातात. इंटरनेटच्या विश्वात जगभरातील 250 हून अधिक भाषांतून अनेक विषयांवर माहिती मोफत उपलब्ध करणा-या या फाऊंडेशनची स्थापना जानेवारी 2001 मध्ये झाली.



विकिपिडियासारखीच रचना असलेली आणखी एक वेगळी वेबसाइट म्हणजे विकिबुक्स’. भाषांचं ज्ञान देणा-या माहिती पुस्तिका आणि समीक्षण करणा-या ई-बुक्स वगैरेंची निर्मिती करण्याच्या आणि इंटरनेटवर ती सर्वाना मोफत उपलब्ध व्हाव्यात या उद्देशाने जुलै 2003 मध्ये या प्रकल्पाची सुरुवात झाली. वाचनासाठी मोफत पुस्तक उपलब्ध करून देणा-या अनेक वेबसाइट इंटरनेटवर आहेत. त्यापैकी काहींची माहिती मागील लेखातून आपण घेतली होती. विकिबुक्स हीसुद्धा अशाच प्रकारे मोफत पुस्तकं मिळवण्याचा एक मार्ग आहे. अर्थात विकिबुक्सच्या निर्मितीमागे मात्र थोडा वेगळा विचार आहे. या प्रकल्पाचा मूळ उद्देश शैक्षणिक दृष्टिकोनातून इंटरनेटवर विद्यार्थी, शिक्षक आणि विद्यापीठांना उपयुक्त पाठय़पुस्तक मोफत निर्माण करण्याचा आहे. ही संकल्पना केवळ शैक्षणिक पुस्तकाची ऑनलाइन निर्मिती एवढ्यापुरती मर्यादित नसून विकिविश्वविद्यापीठाच्या निर्मितीचा पाया आहे.

विकिपिडियावर कुणीही व्यक्ती माहिती संपादित करू शकते किंवा त्यात अधिक माहितीची भर घालू शकते, त्याच धर्तीवर इथे पुस्तकांची निर्मिती किंवा संपादन करता येते. विकिबुक्समध्ये पुस्तकांसाठी मजकूर लिहिता आणि संपादन करता येतो.2008 पर्यंत विकिबुक्सच्या इंग्रजी आवृत्तींमध्ये सर्वाधिक म्हणजे 28 हजार माहिती पुस्तिका आणि तीन हजार पुस्तकांची निर्मिती झाली आहे. त्यापाठोपाठ जर्मन आणि पोर्तुगीज भाषांतूनही माहिती पुस्तिकांची निर्मिती झाली आहे. विकिबुक्सच्या मुख्य (इंग्रजी) पेजवर जाण्यासाठी लॉगऑन करा http://en.wikibooks.org/wiki/main_page


विकिबुक्सच्या मराठी आवृत्तीवर सध्या केवळ 143 लेख आहेत. विकिबुक्सवरील मराठी भाषेतील पुस्तक निर्मितीसाठी तुम्हीही सहभाग नोंदवू शकता. त्यासाठी लॉगऑन करा http://mr.wikibooks.org/wiki/

  © Blogger template 'A Click Apart' by Ourblogtemplates.com 2008

Back to TOP